Η ιστορίας της ξεκινά από τους προϊστορικούς χρόνους, κατά τη νεότερη παλαιολιθική 20.300 χρόνια πριν από σήμερα, ενώ η κατοίκηση είναι συνεχής από τη Μέση Νεολιθική. Στους ιστορικούς χρόνους, τον 7ο αι. π.Χ., οι Θάσιοι ιδρύουν αποικία με σκοπό να αντιμετωπίσουν τις επιδρομές θρακικών φύλων. Έτσι ιδρύεται η Νεάπολη. Κατά τη ρωμαϊκή εποχή γίνεται το επίνειο των Φιλίππων, ενώ ταυτόχρονα είναι και ένας από τους σταθμούς πάνω στην Εγνατία οδό. Η πόλη θα δεχτεί το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου και θα γίνει η πρώτη ευρωπαϊκή πόλη που θα δεχθεί τον χριστιανισμό και από τον 8ο αι. θα ονομάζεται Χριστούπολη. Το 1391 η Χριστούπολη καταλαμβάνεται από τους Οθωμανούς, η οποία το 1470 θα μετονομαστεί σε Καβάλα.

Επί Σουλεϊμάν Β΄ του Μεγαλοπρεπούς θα πραγματοποιηθούν σημαντικά δημόσια έργα, τα οποία και θα αλλάξουν ριζικά την εικόνα της πόλης. Τα τείχη και η ακρόπολη ανακατασκευάζονται και επεκτείνονται. Το κέντρο της πόλης μεταφέρεται στο χώρο του μεγάλου τεμένους. Ο πληθυσμός της πόλης ενισχύεται με τη μεταφορά Εβραίων από την Ουγγαρία. Οι Έλληνες, οι Εβραίοι και άλλοι μη μουσουλμανικοί πληθυσμοί εγκαθίστανται γύρω από το λιμάνι, ενώ η τουρκική συνοικία διαμορφώνεται γύρω από το κονάκι.

Το προϊόν που θα καθορίσει την οικονομία του τόπου θα είναι ο καπνός. Ο καπνός καλλιεργείται, επεξεργάζεται και εμπορεύεται στην Καβάλα, ενώ οι εγκαταστάσεις της καπνοβιομηχανίας βρίσκονται κατά μήκος της παραλίας και επεκτείνονται προς το κέντρο της πόλης.

Η σύγχρονη Καβάλα είναι χτισμένη στους πρόποδες του όρους Συμβόλου, έχει πληθυσμό 74.186 κατοίκους και είναι η πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Το λιμάνι της συνεισέφερε ώστε η πόλη να γνωρίσει βιομηχανική ανάπτυξη και να γίνει η δεύτερη σε μέγεθος, μετά τη Θεσσαλονίκη, πόλη της Μακεδονίας. Στην Καβάλα λειτουργεί μονάδα εξόρυξης και αποθείωσης πετρελαίου, βιομηχανίας φωσφορικών λιπασμάτων, επεξεργασίας μαρμάρου, γυαλιού κ.α.

 

Τζαμί Ιμπραήμ Πασά :

 

 

Είναι το μεγαλύτερο τέμενος της Καβάλας και βρίσκεται σε κεντρικό σημείο. Χτίστηκε από τον Ιμπραήμ Πασά, βεζίρη του Σουλεϊμάν Β’, το 1530. Είναι τρουλλαίο κτίσμα και η είσοδός του διαμορφώνεται με προστώο. Το 1926-7 μετατράπηκε σε ναό του Αγίου Νικολάου. Πάνω στη βάση του μιναρέ σήμερα υψώνεται το καμπαναριό.

 

Ιμαρέτ :

 

Αποτελεί ένα μεγάλο θρησκευτικό και εκπαιδευτικό συγκρότημα με φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Κτήτορες του ιδρύματος είναι ο Μεχμέτ Αλί της Αιγύπτου. Το 1817 κατόπιν πολεμικών επιτυχιών του, ο σουλτάνος του επιτρέπει να αναγείρει αυτό το οικοδόμημα. Το 1864 γίνονται κάποιες προσθήκες και το κτήριο λαμβάνει τη σημερινή του όψη.

Το ιμαρέτ περιλαμβάνει ιεροδιδασκαλείο, ευκτήριους οίκους, σχολείο και πτωχοκομείο. Όλοι οι χώροι στρέφονται προς την εσωτερική αυλή. Εδώ φιλοξενούνταν 60 περίπου οικότροφοι το καλοκαίρι και 300 το χειμώνα, ενώ η συντήρηση του ιδρύματος απαιτούσε 8.000 χρυσές λίρες το χρόνο. Το συγκρότημα αν και λιτό και απλό στην κατασκευή του είναι χτισμένο με χάρη. Η έκταση που καλύπτει είναι 4.160 m² και σήμερα λειτουργεί ως ξενοδοχείο.

 

Κονάκι του Μεχμέτ Αλί :

 

 

Το κονάκι βρίσκεται στη χερσόνησο της Παναγιάς όπως και τα προηγούμενα κτίσματα. Η Καβάλα ήταν η γενέτειρα του Μεχμέτ Αλί. Το σπίτι χτίστηκε το 18ο αι. και είναι διώροφο. Σύμφωνα με τα έθιμα της εποχής είναι χωρισμένο σε δύο πτέρυγες. Η βόρεια αποτελεί το γυναικωνίτη, το λεγόμενο χαρεμλίκ, ενώ η νότια τον ανδρωνίτη, ο οποίος στην τουρκική αποκαλείται σελαμλίκ. Οι δύο αυτές πτέρυγες επικοινωνούν μονάχα στον όροφο, μέσω του σοφά, ενώ έχουν ξεχωριστές εισόδους στο ισόγειο. Οι χώροι υποδοχής επισκεπτών βρίσκονται στον ανδρωνίτη. Στο γυναικωνίτη διαμορφώνονται οι χώροι εξυπηρέτησης αλλά και οι περισσότεροι ιδιωτικοί χώροι της οικογένειας. Χαρακτηριστικό είναι το ντουλάπι που βρίσκεται στο ισόγειο, το οποίο είναι περιστρεφόμενο και εξυπηρετούσε τη μεταφορά πιάτων και τροφίμων δίχως να έρχονται σε επαφή άνδρες και γυναίκες. Στο ισόγειο τοποθετείται και ο στάβλος για τα μεγάλα ζώα. Απουσιάζει η επίπλωση του σπιτιού λόγω μεταφοράς της στην Αίγυπτο από τον Μεχμέτ Αλί αλλά διατηρούνται τα εντοιχισμένα ερμάρια και τα τζάκια.

 

 

Το 1940 στήθηκε από τους Έλληνες της Αιγύπτου το μπρούντζινο έφιππο άγαλμα του Μεχμέτ Αλί, έργο του Δημητριάδη, σε μία κίνηση αναγνώρισης της προσφοράς του στους συμπατριώτες του. Ο Μεχμέτ Αλί αν και καταπολέμησε την επανάσταση του ’21, δεν έτρεφε ανθελληνικά αισθήματα, συνέδραμε τους Έλληνες που του ζήτησαν βοήθεια και δε λησμόνησε ποτέ τον τόπο του. Ήταν ο άνθρωπος που θεμελίωσε την ελληνική παροικία της Αιγύπτου.

 

Κάστρο Καβάλας :

 

 

Τα πρώτα τείχη που χτίστηκαν στην Καβάλα ανάγονται στον 5ο αι. π.Χ., υπολείμματα των οποίων διακρίνονται στη βάση του περιμετρικού περιβόλου. Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο η πόλη αναβαθμίζεται και το οχυρό που είχαν χτίσει οι αυτοκράτορες Ιουλιανός και Ιουστινιανός, 4ο και 6ο αι. αντίστοιχα, ξαναχτίζεται. Μετά τις καταστροφές του 1391 από την οθωμανική κατάκτηση ακολουθεί εγκατάλειψη μέχρι το 1425, όπου διαμορφώνονται νέα αμυντικά έργα. Ανοικοδομείται ο εσωτερικός περίβολος. Το 16ο αι. επί Σουλεϊμάν Β’ ανασυγκροτείται η Καβάλα. Δημιουργείται εξωτερικός περίβολος στο χερσαίο τείχος. Η είσοδος στο κάστρο γίνεται μέσω τριών πυλών. Το 1930 το κάστρο θα υποστεί αρκετές κατεδαφίσεις λόγω επέκτασης της πόλης.

 

Υδραγωγείο :

 

Εισερχόμενος κανείς στην πόλη της Καβάλας εντυπωσιάζεται από το υδραγωγείο του 16ου αιώνος, τμήμα ενός εκτεταμένου υδραυλικού συστήματος μήκους 6 km. Το σύστημα αυτό μετέφερε νερό από τα βόρεια, τη θέση που ονομάζεται η «μάνα του νερού». Το κτίσμα αυτό υψώνεται μεταξύ ορεινού όγκου και χερσονήσου. Ιδρυτής του έργου είναι ο Ιμπραήμ από την Πάργα της Ηπείρου, βεζίρης του Σουλεϊμάν Β’. Έχει μήκος 280 m και ύψος έως 24 m. Την κορυφή της κατασκευής διατρέχει ο αγωγός του νερού. Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε είναι ο τοπικός βιοτιτικός γρανίτης.

 

 

ΦΙΛΙΠΠΟΙ

 

Οι Φίλιπποι βρίσκονται στην Ανατολική Μακεδονία πλησίον της Καβάλας. Η ίδρυση των Φιλίππων από Θάσιους χρονικά τοποθετείται στο 360 π.Χ. Τότε η πόλη έφερε το όνομα Κρηνίδες. Η μετονομασία πραγματοποιείται όταν η πόλη ζητά βοήθεια από τον Φίλιππο Β΄, ο οποίος και διαβλέποντας τη στρατηγική σημασία της πόλης σπεύδει σε βοήθεια εναντίον των Θρακών, το 356 π.Χ. Η πόλη ήταν ένας σημαντικός σταθμός επί της Εγνατίας Οδού. Ως ρωμαϊκή αποικία θα γνωρίσει ιδιαίτερη ανάπτυξη. Το 49 μ.Χ. με την επίσκεψη του Αποστόλου Παύλου στους Φιλίππους και το κήρυγμά του θα ιδρυθεί η πρώτη χριστιανική εκκλησία στην Ευρώπη. Η επίσκεψη αυτή ήταν περιπετειώδης, μιας και ο Απόστολος Παύλος μετά το κήρυγμά του θα συλληφθεί και θα φυλακισθεί, ενώ θα απελευθερωθεί μετά από ένα ισχυρό σεισμό όταν ο δεσμοφύλακας θα ασπαστεί έντρομος τη νέα πίστη.

Από τα σημαντικότερα μνημεία του χώρου είναι το τεράστιο αρχαίο θέατρο του 4ου αι., η αρχαία αγορά, η ακρόπολη, η ρωμαϊκή δεξαμενή, που κατά την παράδοση αποτέλεσε τη φυλακή του Αποστόλου Παύλου, οι τρεις εντυπωσιακές παλαιοχριστιανικές βασιλικές και ο οκταγωνικός ναός.

 

Αρχαίο θέατρο (356 π.Χ) :

 

Βασιλική Β΄ (550 μ.Χ.) :